Mουσείο Μιχαλάκη Παρίδη

Η κατοικία όπου σκοτώθηκε ο τομεάρχης της ΕΟΚΑ, Μιχαλάκης Παρίδης έχει μετατραπεί σε μουσείο. Σ’ αυτό εκτίθενται ποιήματα του ήρωα, καθώς και διάφορα εργαλεία και αντικείμενα του Αγώνα της ΕΟΚΑ.

Εκπαίδευση-Μιχαηλούδιος Σχολή - Δημοτικό Σχολείο Βάβλας

Το δημοτικό σχολείο της Βάβλας, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, ιδρύθηκε το 1905 από τον αείμνηστο ευεργέτη του χωριού Ονησίφορο Μιχαηλούδη και δωρίσθηκε στην κοινότητα. Σύμφωνα με στοιχεία από το Κρατικό Αρχείο, το πρώτο δημοτικό σχολείο στη Βάβλα είχε ιδρυθεί τον Ιανουάριο του 1886, δηλαδή 19 χρόνια πριν το νέο κτίριο. Από το 1886 έως το 1894 υπηρέτησαν έξι διαφορετικοί δάσκαλοι, ενώ από το 1894 μέχρι το 1905 δεν υπάρχουν πληροφορίες για τη λειτουργία του σχολείου.

Από το 1905 έως το 1911 το σχολείο λειτούργησε με παιδιά των κατοίκων της Βάβλας, εκ των οποίων το 68% ήταν αγόρια και το 32% κορίτσια, καθώς τότε πολλοί γονείς θεωρούσαν ότι η μόρφωση δεν ήταν απαραίτητη για τα κορίτσια. Την περίοδο 1911-1914 φιλοξενήθηκαν και τα παιδιά της Λάγιας, ενώ από το 1914 έως το 1965 το σχολείο λειτούργησε αποκλειστικά με παιδιά της Βάβλας. Από το 1965 έως το 1977, λόγω του περιορισμένου αριθμού μαθητών, λειτούργησε με παιδιά τόσο από τη Βάβλα όσο και από τη Λάγια.

Η σχολική χρονιά 1977-78 ήταν η τελευταία που λειτούργησε ως δημοτικό σχολείο, με τη λειτουργία του να διακόπτεται τα Χριστούγεννα του 1977. Συνολικά, στο σχολείο υπηρέτησαν 31 δάσκαλοι, μεταξύ αυτών οι Ανδρέας Πόλης και Χριστάκης Λεβέντης, που κατάγονταν από τη Βάβλα. Το σχολείο λειτουργούσε πάντοτε ως μονοδιδάσκαλο και η μεγαλύτερη σχολική χρονιά είχε 61 μαθητές. Δυστυχώς, δεν βρέθηκαν ολοκληρωμένα στοιχεία για όλους τους μαθητές που φοίτησαν.

Μετά το κλείσιμο του σχολείου, το κτίριο χρησιμοποιήθηκε εν μέρει ως ιατρείο και εν μέρει ως αποθήκη μέχρι το 2014. Το 2014, μετά από προσπάθειες του Κοινοτικού Συμβουλίου και του Συνδέσμου Ανάπτυξης Βάβλας, το κτίριο μετατράπηκε σε Πολιτιστικό Κέντρο. Το κτίριο είχε ήδη κηρυχθεί διατηρητέο, ενώ ένα μικρό μέρος του προορίστηκε για κουζίνα και ιατρείο, με τον υπόλοιπο χώρο να χρησιμοποιείται για φιλοξενία εκδηλώσεων και εκθέσεων. Η δαπάνη για τη μετατροπή έγινε από το κράτος, ενώ ο εσωτερικός εξοπλισμός καλύφθηκε από το Κοινοτικό Συμβούλιο και το Σύνδεσμο Ανάπτυξης Βάβλας.

Ήταν εξατάξιο σχολείο δημοτικής εκπαίδευσης με μία μόνο αίθουσα, όπου στεγάζονταν όλα τα παιδιά όλων των τάξεων. Το 1977, με τη δημιουργία του περιφερειακού δημοτικού σχολείου των Λευκάρων, το σχολείο έκλεισε οριστικά, και τα λιγοστά παιδιά πλέον μεταφέρονται καθημερινά με σχολικό λεωφορείο.

Παλιός μύλος

Πηγάδι

Έχει ολοκληρωθεί η ανάδειξη/ανάπλαση του παραδοσιακού πηγαδιού (λάκκου) και της χαβούζας που αποτελούσαν μεταξύ 1917-1925 την κύρια πηγή πόσιμου νερού για ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων του χωριού. Το σύστημα πηγάδι-χαβούζα, λειτούργησε μέχρι το 1925, οπόταν η Βάβλα υδροδοτήθηκε από πηγή που βρισκόταν στην περιοχή Λάζαρος και κατασκευάστηκε τσιμεντένιο ντεπόζιτο και αριθμός βρυσών (φουντάνες) μέσα στο χωριό.

Μετά το 1925 χρησιμοποιείται μόνο ο λάκκος, κυρίως για σκοπούς ποτίσματος των ζώων. Μετά τη δεκαετία του 1980 το πηγάδι εγκαταλείφθηκε και ο χώρος ερήμωσε.

Το 2012 έγινε η ανάπλαση / αναπαλαίωση του χώρου και των παλαιών κτισμάτων με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Κυπριακού Κράτους, κάτω από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013, για την Ανάδειξη Στοιχείων Δασικής Κληρονομιάς. Η δαπάνη ανήλθε στις €23.000.

Ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί το χώρο και να απολαύσει ένα σπάνιο δημιούργημα των προγόνων μας μέσα σε ένα ήσυχο και μαγευτικό περιβάλλον.

Το στοιχείο αυτό της παραδοσιακής κληρονομιάς της Βάβλας βρίσκεται στην έξοδο του χωριού κοντά στο παλαιό σχολείο και την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.

Η χρηματοδότηση και αυτού του έργου έγινε από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης που διαχειρίζεται το Τμήμα Δασών.

Μιχαλάκης Παρίδης

Μεγάλων Ευεργετών

Ονησίφορος Μιχαηλούδης: Το 1900 έκτισε την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Οι κάτοικοι της Βάβλας προσέφεραν δωρεάν χειρωνακτική εργασία για την υλοποίηση του έργου. Το 1926 ολοκληρώθηκε το κτίσιμο του καμπαναριού, με χρήματα που άφησε ο Ονησίφορος. Το 1905 έκτισε το νέο δημοτικό σχολείο του χωριού, καθώς και κατοικία για το δάσκαλο. Έκτισε νέο κοιμητήριο λίγο έξω από το χωριό, διότι το παλιό κοιμητήριο βρισκόταν στον περίγυρο της εκκλησίας.

Αναστάσιος και Γεώργιος: Μαζί με τον Ονησίφορο, υπήρξαν από τους μεγάλους ευεργέτες του χωριού, συμβάλλοντας καθοριστικά στη ανάπτυξη και την πρόοδό του χωριού.

Ανάμνηση Πυρκαγιάς

Τον Ιούνιο του 2000 ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά στην περιοχή του χωριού Τόχνη και, λόγω ισχυρών ανέμων, της έλλειψης υποδομών και εναέριων πυροσβεστικών μέσων, επεκτάθηκε μέχρι τα χωριά Κάτω Δρυς, Λεύκαρα, Βαβατσινιά, Λάγια και Ορά. Η περιοχή του χωριού Βάβλας κάηκε ολοσχερώς, με αποτέλεσμα να καταστραφεί η περισσότερη չենδρώδης βλάστηση. Η έκταση που κάηκε ανήλθε σε 52 τετραγωνικά χιλιόμετρα και θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες σε έκταση πυρκαγιά μετά την Τουρκική εισβολή.

Σε ανάμνηση αυτής της μεγάλης καταστροφής δημιουργήθηκε ένα μνημείο στην κεντρική πλατεία του χωριού, το οποίο αποτελείται από καμένους κορμούς και φωτίζεται τη νύχτα. Την επιμέλεια του μνημείου ανέλαβε ο γλύπτης Φίλιππος Γιαπάνης.

Μονοπάτι της Φύσης - Μέλισσας στη Βάβλα

Για σκοπούς σωματικής άσκησης και απόλαυσης του φυσικού περιβάλλοντος έχει δημιουργηθεί ένα Μονοπάτι Μελέτης της Φύσης μήκους 7 χιλιομέτρων που ακολουθεί μια μαγευτική πορεία, πότε κοντά στον ποταμό του Αγίου Μηνά και πότε κατά μήκος βουνοκορφών.

Το μονοπάτι ξεκινά από το κέντρο του χωριού, περνά από το ξωκλήσι της Παναγίας της Αγάπης και καταλήγει πάλι στο κέντρο του χωριού. Για τη διαδρομή αυτή των 7 χιλιομέτρων χρειάζονται περίπου 3 ώρες. Μια δεύτερη όμως διαδρομή του μονοπατιού μήκους 3-4 χιλιομέτρων δίνει την ευκαιρία για απόλαυση της φύσης μέσα σε 1 ½ ώρα.

Το μονοπάτι κατασκευάστηκε με κονδύλια του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης, που διαχειρίζεται το Τμήμα Δασών.