Δημοτικό Διαμέρισμα Δελίκηπου

Ο Δελίκηπος συνδέεται στα ανατολικά με το χωριό Κόρνος (περί τα 3,5 χμ.), στα βορειοδυτικά με το χωριό Λυθροδόντας (περί τα 8 χμ.) και στα νοτιοδυτικά με το χωριό Πάνω Λεύκαρα (περί τα 12 χμ.) και βρίσκεται σε υψόμετρο 300 μ.

Η περιοχή του χωριού χαρακτηρίζεται από λοφώδη μέχρι ορεινή τοπογραφία, ενώ το υψόμετρο κυμαίνεται μεταξύ 300 και 690 μέτρων. Το ψηλότερο σημείο είναι η κορφή Αετόμουττη (692 μέτρα), που βρίσκεται περίπου 4 χιλιόμετρα δυτικά του οικισμού. Το ανάγλυφο διαμελίζεται από το ποτάμιο δίκτυο του Πεντάσχοινου.

Από γεωλογικής απόψεως, στη διοικητική έκταση του χωριού κυριαρχούν οι λάβες του Οφιολιθικού Συμπλέγματος του Τροόδους. Πάνω στα πετρώματα αυτά αναπτύχθηκαν φαιοχώματα.

Η εύφορη κοιλάδα του χωριού αρδεύεται από τη φυσική πηγή «Βρύση του Μύλου» — ονομασία που προήλθε από τους νερόμυλους που άλεθαν το σιτάρι στα παλαιά χρόνια. Η αρδευόμενη κοιλάδα καλλιεργείται με φρούτα και λαχανικά, ενώ στις βουνοπλαγιές καλλιεργούνται χαρουπιές και ελιές.

Ονομασία

Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για την ονομασία του χωριού. Σύμφωνα με μία εκδοχή, το όνομα προήλθε από τον πρώτο ιδιοκτήτη της περιοχής, που λεγόταν Δελής, άρα «κήπος του Δελή». Μια δεύτερη εκδοχή θεωρεί ως πρώτο συνθετικό του ονόματος την ιταλική λέξη bella, δηλαδή «ωραίος κήπος».

Η δεύτερη εκδοχή ίσως να είναι πιο σωστή, αφού αποδεδειγμένα το χωριό υφίστατο πριν από την τουρκική κατάκτηση της Κύπρου (1570–1571) και εμφανίζεται σε μεσαιωνικούς χάρτες ως Dilichiper.

Ιστορικά Στοιχεία

Ο ιστορικός Φλώριος Βουστρώνιος (16ος αιώνας) αναφέρει ότι ο βασιλιάς της Κύπρου Ιάκωβος Β΄ (1460–1473), θέλοντας να στρατεύσει στην υπηρεσία του τον Ιταλό πλοίαρχο Μούτζιο ντε Κωνστάντζο, του προσέφερε το αξίωμα του ναυάρχου της Κύπρου και του εκχώρησε μεγάλη κτηματική περιουσία στο νησί, η οποία περιελάμβανε περισσότερα από έξι χωριά. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Δελίκηπος, τον οποίο ο Φλώριος αναφέρει ως Delichipo.

Ως μεσαιωνικό φέουδο, το χωριό απαντάται — εκτός από την παρουσία του σε παλαιούς χάρτες — και σε παλαιό χειρόγραφο της περιόδου της Βενετοκρατίας.